Дзесяць год таму ў труса з сімптомамі ды дыягназам E. cuniculi быў вельмі дрэнны прагноз. У той час яшчэ не існавала ніякага лячэння, сёння ёсць некалькі варыянтаў апрацоўкі, якія ветэрынары выкарыстоўваюць з поспехам. Так як ніводная апрацоўка не апынулася эфектыўнай ва ўсіх выпадках, для ўсіх нас, і наглядчыкаў і ветэрынараў, важна не адстаць ад новых варыянтаў апрацоўкі і быць адчыненым для новых ідэй. Апрацоўкі, абмеркаваныя ў гэтым артыкуле, змяняюцца ад "шырока выкарыстоўваемых амаль дзесяцігоддзе" да "абнадзейваючыя ў вельмі абмежаваным тэставанні". Калі Ваш ветэрынар адчынены для спробы адной з навейшых апрацовак, не дзіўцеся, калі яна пажадае зрабіць дадатковае даследаванне і/або кансультавацца з тымі ветэрынарамі, якія ўжо выкарыстоўвалі гэтыя апрацоўкі.

Што такое крывашый? Сімптомы: уключаючы нахіл галавы, гэтак жа часта можна назіраць хуткі рух вочных яблыкаў труса ў розныя бакі, як прыкмета таго, што трус адчувае галавакружэнне. Досыць часта сімптомы з'яўляюцца вельмі нечакана, але могуць развівацца і паступова, вынік заўсёды адзін: трус ходзіць з нахіленай убок галавой. У некаторых выпадках трус можа быць настолькі дэзарыентаваны ў прасторы, што не зможа нават ісці, такі трус будзе круціцца ў розныя бакі, спрабуючы знайсці раўнавагу. Гэта найбольш палохае гаспадара труса, і вельмі часта крывашыік становіцца ахвярай жадання свайго гаспадара "пазбавіць небараку ад пакут". На самай справе крывашый звычайна вылечны, хоць акрыянне можа заняць вельмі доўгі час. Усыпленне труса павінна адбывацца ў самым крайнім выпадку, калі ўсе спробы вылечыць інфекцыю былі безвыніковымі, калі трус адмаўляецца есць, піць або наогул не можа нармалёва функцыянаваць. Аднак звернеце ўвагу, што хранічны крывашый - не той сімптом, які патрабуе ўсыплення труса. Шматлікія крывашыікі жывуць абсалютна шчаслівым і вясёлым жыццём, бегаючы і гуляючы са сваімі здаровымі таварышамі.

Тут самае галоўнае - ухіліць сам чыннік сіндрому крывашыю. Як толькі гэта адбудзецца, можна разлічваць на паступовае акрыянне труса (пры дапамозе фізіятэрапіі і заняткаў). Як практычна ў выпадку любой іншай хваробы, чым раней вы дыягнастуеце захворванне і пачнеце яго лячыць, тым больш будзе шанцаў на поўнае акрыянне труса. Вельмі важна знайсці кваліфікаванага ветэрынара, які ўжо меў справу з падобным захворваннем у трусаў.

Прычыны з'яўлення крывашыю. Прычыны павінны быць вызначаны перад пачаткам лячэння. Крывашый - гэта не само захворванне, гэта толькі сімптом нейкага іншага парушэння ў цэнтральнай нервовай сістэме (галаўны, спінны мозг), у вестыбюлярным апараце ва ўнутраным вуху труса, гэтак жа гэта могуць быць праблемы са зрокам, і прычынай могуць быць нават падушачкі лап, якія сігналізуюць трусу, што ён знаходзіцца на цвёрдай глебе. Вось некаторыя з больш пэўных чыннікаў, выклікаючых сіндром крывашыю:

- Цэнтральная нервовая сістэма (ЦНС): траўма пярэдняй часткі галавы з паразай галаўнога мозгу, цэрэбральна-васкулярны няшчасны выпадак (трусы, якія рухаюцца па колу, калі наогул рухаюцца, звычкі ежы і піцця звычайна нармальныя. Гэта - другая па разпаўсюджанасці прычына галоўнага нахілу пасля атыту ўнутранага вуха ў трусіка), пашкоджанне медулярнай нёбнай занавескі, з паралюшам нерва, вестыбюлярная дысфункцыя, мозачкавая хвароба.

Механічныя чыннікі:
- Неаплазія (развіццё пухліны), абсцэсс або нарыў у шыі, юсе або мозгу.
- Параліч (удар)
- Мышачны спазм

Бактэрыяльныя прычыны:
- Pasteurellosis, інфекцыя, якая прыводзіць да атыту сярэдняга ды ўнутранага вуха. Гэта найбольш распаўсюджаная прычына крывашыю.
- Listeriosis, які прыводзіць да атыту сярэдняга ды ўнутранага вуха.

Грыбковыя прычыны: Fungemia. Напрыклад, Aspergillosis або Candida albicans менінгіт.

Вірусныя прычыны: інфекцыі Herpes sp. падазраваюцца як прычына двухбаковага крывашыя.

- Энцэфалітазааноз: паразітычная інфекцыя Encephalitozoon cuniculi у цэнтральнай нервовай сістэме. Хоць не вядома, ці адказны за нахіл галавы непасрэдна гэты паразіт, ці з'яўляецца пабочным эфектам некаторай іншай праблемы здароўя.
- Мазгавыя паразітныя чарвякі, напрыклад, Nematodiasis або Baylisascaris procyonis. Суправаджальныя прыкметы - атаксія (страта кантролю руху), кружэнне ды скалынанне.

Інтаксікацыя (атручванне атрутнымі рэчывамі/раслінамі):
- Інсектыцыды
- Угнаенні
- Свінец

Дэфіцыт
- Вітамінаў
- Селену

Вушная інфекцыя. Вестыбюлярны апарат, які адказны за пачуццё раўнавагі, змяшчаецца ў чэрапе труса ў аснаванні вушэй. Вушная інфекцыя можа прывесці да ятрасці тканін вуха і вушной вобласці, што вывядзе з строю вестыбюлярны апарат. У выніку некаторых інфекцый у юсе труса можа назапасіцца гной, які будзе ціснуць на вестыбюлярны апарат і, адпаведна, перашкаджаць яго нармалёвай працы. Гэтак жа любая ятрасць у самім вестыбюлярным апараце можа прывесці да крывашыю. У лепшым выпадку гной будзе бачны ўсярэдзіне юхі труса, і ваш ветэрынар зможа ўзяць мазок для пасева і тэста на адчувальнасць. Гэта дапаможа выявіць спецыфічныя бактэрыі, адказныя за інфекцыю, і вызначыць, які антыбіётык пераможа інфекцыю найболей эфектыўна. Не гледзячы на тое, што найболей распаўсюджаныя патагенны - гэта Pseudomonas aeruginosa і Pasteurella multocida, існуюць гэтак жа іншыя патагены, адказваючыя за гэты сіндром. Кожны штам бактэрый мае сваю спецыфічную адчувальнасць і рэзістэнтнасць да розных антыбіётыкаў. Перад тым, як вы выкінеце грошы на вецер і пройдзеце курс бяздзейных антыбіётыкаў, лепш паспрабуйце зрабіць пасеў і тэст на адчувальнасць, калі ў юсе труса бачны гной, які можна здаць на аналіз. Ужыванне антыбіётыкаў паводле прынцыпу "ад гэтай інфекцыі - гэты антыбіётык" можа быць проста марнаваннем сіл, часу і грошай. У той час, як пасеў і тэст на адчувальнасць адразу пакажуць, якое лячэнне будзе найболей эфектыўным.

У некаторых выпадках вушная інфекцыя бывае досыць устойлівай да большасці выкарыстоўваемых антыбіётыкаў. Параўнальна нядаўна было вынайдзена, што спрыяльна ўздзейнічаюць біцылін (bicillin) (антыбіётык, бяспечны для трусаў, які складаецца з Pennicilin-G, Procaine ды Benzathine. Паспрабуйце біцылін, калі іншыя антыбіётыкі (ciprofloxacin, colymicin, амінагліказід: амікацын, gentocin) не дапамагаюць. Пакуль антыбіётыкі будуць рабіць сваю працу, ваш ветэрынар можа прапісаць вам гэтак жа іншыя лекі, якія дапамогуць аднавіць адчуванне раўнавагі ў вашага труса, зняць (або палегчыць) галавакружэнне. Меклізін (meclizine) выдатна спраўляецца з такой задачай, аднак ён дзейнічае не на ўсіх трусаў.

Падчас лячэнне вушной інфекцыі можа заняць некалькі тыдняў або месяцаў. Гэта здаецца доўгім тэрмінам, але калі аб трусе клапоцяцца, калі трус працягвае есць і піць і выяўляе цікаўнасць да жыцця, гэта значыць, што ён яшчэ не готаў здацца. Крывашыя дэзарыентуе труса, але не прычыняе яму асаблівага болю. Гэтая хвароба вылечная, але на яе цяжка глядзець, аднак усёткі варта дапамагчы свайму трусу, каб убачыць яго зноў шчаслівым і жыццярадасным!

Вельмі важным элементам лячэння крывашыю з'яўляюцца фізічныя практыкаванні (акупунктура, масаж і г.д.). Гэтак жа важна падаць трусу месца для шпацыраў, калі яго галавакружэнне мінуе, каб ён мог штодня практыкавацца, вучыцца трымаць раўнавагу зноўку. Лячэнне крывашыю, выкліканага вушной інфекцыяй, не толькі патэнцыйна магчыма, але і вельмі часта эфектыўна. Вам, вядома, спатрэбіцца плойма цярпення. Калі ваш трус-крывашыік дэманструе смагу жыцця (есць, п'е, рэагуе на вас або навакольнае асяроддзе) - нават, адчуваючы галавакружэнне - ён заслугоўвае шанец на акрыянне! І гэта такая ўзнагарода, зноў бачыць вашага хворага гадаванца, які бегае і скоча, як нармалёвы трус, нават калі на гэта сышлі месяцы лячэння, догляду і кахання!

Encephalitozoon cuniculi - гэта пратазойны паразіт, які распаўсюджваецца праз зярліцы, якія змяшчаюцца ў брулях хворых трусаў. Трус можа скантактаваць з ім ў маладым веку ад заражанай маці або ад сяброў па каморцы, якія распаўсюджваюць зярліцы, або пазней у жыцці ад заражанага кампаньёна. Паразіт нападае на нервовую сістэму і галоўныя органы, выклікаючы мноства прыкмет, хваробы вантробы, нырак, катаракту, нястрыманасць, страту функцый ног (заднія, пярэднія або ўсе), ністагму (дрыгаючыяся павекі), і/або іншыя неўралагічныя прыкметы. Зроблена вельмі мала канчатковых даследванняў, што гэты мікраспарыйны паразіт (звязаны з какцыдыяй і з найпростымі, выклікаючымі малярыю і інш. небяспечныя захворванні) з'яўляецца чыннікам з'яўлення сіндрому крывашыю. Аднак цяпер усё больш і больш грунтоўных крыніц падтрымліваюць сцвярджэнне, што E. cuniculi можа выклікаць сіндром крывашыю і іншыя паразы нервовай сістэмы, такія як парэз задніх канечнасцяў, агульная слабасць і нават прыпадкі.

E. cuniculi паражае нервовую і нырачную сістэмы, таму трусы, якія пакутуюць ад крывашыю тыпу E. сuniculi", часта дэманструюць гэтак жа нырачныя засмучэнні (дысфункцыю). На дадзены момант дыягназ можна паставіць з дапамогай некрапсіі, але гісталагічныя вынікі не заўсёды канчатковыя. Некаторыя ветэрынары бяруць кроў труса на аналіз - утрыманне тытраў E. сuniculi, каб паглядзець, ці вырабляе арганізм труса антыцела супраць E. сuniculi. Высокі паказчык тытраў можа дапамагчы вызначыць, ці ваюе імунная сістэма труса з актыўнай інфекцыяй, але такія вынікі могуць інтэрпрэтавацца рознымі адмыслоўцамі па-рознаму.

У апошні час мы атрымліваем справаздачы аб тым, што добрыя вынікі ў спыненні сімптомаў E. cuniculi (крывашый, парэз задніх канечнасцяў, дысфункцыя нырак) дасягаюцца з дапамогай лекаў, заснаваных на бендазоле (альбендазол, фенбендазол, oxibendazole). Гэта абяцае новыя спосабы дужання з захворваннем, якое не так даўно лічылася невылечным і смяротным.

Некаторыя факты аб E. cuniculi. Е. cuniculi вылучаецца толькі з брулямі, інкубацыйны перыяд доўжыцца ад некалькіх дзён да некалькіх тыдняў. Жывёла перастае быць заразнай пасля таго, як E. cuniculi пакідае ныркі. Спрэчкі інфектаванай мачы застаюцца на навакольных прадметах на падлозе на працягу месяца. Паразіт можа пераносіцца і распаўсюджвацца шматлікімі выглядамі жывёл, але вельмі рэдка выяўляюцца клінічныя выпадкі хваробы. Шматлікія трусы пераносяць E. cuniculi, так і не выявіўшы клінічных прыкмет хваробы. Жывёлы з саслабленым імунітэтам верагодней выявяць клінічныя прыкметы хваробы. Неўралагічныя засмучэнні могуць з'явіцца нашмат пазней таго, як E. cuniculi пакіне ныркі. Наяўнасць тытраў E. cuniculi у крыві не азначае, што жывёла абавязкова захварэе (выявіць клінічныя прыкметы захворвання).

Baylisascaris procyoni. Гэта - круглы чарвяк (Phylum Nematoda), які звычайна насяляе кішачнік янотаў. Аднак калі іншыя выгляды (уключаючы людзей) уступаюць у кантакт з яйкамі гэтага паразіта, можа адбыцца заражэнне. Лічынкі чарвякоў мігруюць не ў кішачнік, а ў ныркі і цэнтральную нервовую сістэму, прычыняючы жудасныя, небяспечныя для жыцця праблемы. На дадзены момант гэтая паразітычная інфекцыя невылечная.

Траўма. Калі чыннік крывашыю - траўма галавы, лепшае, што можна зрабіць, гэта падаць трусу адпаведнае лячэнне і спадзявацца, што ўжыванне анты-запаленчых медыкаментаў дапаможа з часам прыняць сімптомы. Калі ваш ветэрынар лічыць, што чыннік крывашэю - нутрачарапны абсцэс, без гною, які бы можна было здаць на пасеў, тады мы можам прапанаваць лячэнне біцылінам, гэта - адзіны антыбіётык, які эфектыўны супраць большасці анаеробных бактэрый, якія часта прыводзяць да такіх інфекцый. У большасці выпадкаў нутрачарапныя абсцэсы звязаныя з інфекцыямі каранёў карэнных зубоў. Біцылін - адзін з нешматлікіх антыбіётыкаў, які забівае гэтыя патагены, не пранікаючы ў кішачнік і не прычыняючы патэнцыйна небяспечны для жыцця труса дысбактэрыёз сляпой кішкі (парушэнне бактэрыяльнай флоры сляпой кішкі) - захворванне, вынікаючае з ужывання аральных антыбіётыкаў, утрымоўваючых пеніцылін, і лінкасаміна (lincosamine).