| Дзікія трусы |
|
|
|
|
Натуральнае асяроддзе жыцця трусаў - месцы з травяным полагам і ўскраіны лесу; жывуць трусы ў глыбокіх лёхах, якія рыюць лапамі, дзе яны хаваюцца ад холаду і драпежнікаў. Вылазяць у змярканне і зранку, каб паесці, і сілкуюцца травой і іншымі раслінамі. Асабліва трэба падкрэсліць, што для дзікіх трусоў на волі натуральна жыць у вялікіх групах-сем'ях. Яны ўладкоўваюць разам падземныя лёхі, каля гэтых лёхаў знаходзіцца іх акруга. Прыручаныя трусы - прамыя нашчадкі еўрапейскіх дзікіх трусаў. Еўрапейскія трусы жывуць пад зямлёй у лёхах. Адна адзіная пабудова трусаў у Еўропе змяшчала 450 трусаў з 2 000 уваходамі! Хатнія трусы не могуць атрымаць нашчадства ад трусаў з Амерыкі, такіх, як белахвосты амерыканскі трус, у іх розная колькасць храмасом. Мы заахвочваем усіх утрымоўваць двух трусаў.
Межы акругі велічынёй да 1 км выразна адзначаюцца брулямі ды надворкам. У трусаў відавочныя сацыяльныя паводзіны ды стаўленне да сваіх суродзічаў: яны чысцяць адзін аднаго, вылізваюць іншым вочкі ці вушкі, спяць і шпацыруюць побач, бавяцца разам, а таксама ахоўваюць адзін аднаго. Некалькі характэрных асаблівасцей паводзін паказваюць на тое, што трусы - групавыя жывёлы: напрыклад, грук заднімі лапамі ў хвіліны небяспекі (каб папярэдзіць таварышаў). У межах групы маецца вельмі выразная іерархія. Яна дыктуе, хто можа снедаць спачатку і хто галоўны. Больш высокія па рангу жывёлы жывуць глыбей падчас будаўніцтваў, у вонкавых абласцях жывуць ніжэйшыя па ступені жывёлы. На світанку жывёлы пакідаюць сваю пабудову, каб пасілкавацца. Пры гэтым яны ў большасці выпадкаў застаюцца шчыльна каля лёхаў, каб здолець пры неабходнасці хутка ўцячы ў свой лёх. У большасці выпадкаў маецца істотна большая колькасць уваходаў да пабудовы, чым колькасць саміх трусаў, каб можна было хутка знайсці ратаўнічы ўваход. Трусы адносна жорстка прытрымліваюцца тэрыторыі і ў большасці выпадкаў застаюцца ў сваёй сем'і. Аднак, паміж тым, трусяняты ды самкі з іншых груп цалкам прымаюцца ў натоўп, а дарослыя самцы , наадварот, адразу атакуюцца і праганяюцца. Бываюць таксама дужанні ў межах сям'і, перш за ўсё, каб дасягнуць больш высокай пазіцыі ў межах статку, калі абараняецца ўласная тэрыторыя/лёх. Таксама часцей сварацца гатовыя да спалучэння жывёлы ў статку.Лічыцца, што трусы ўтвараюць трывалыя пары ў межах сваёй групы. Трус і трусіца жывуць у лёхе разам, яны спяць разам і разам ідуць шукаць ежу. Пры гэтым менавіта самцы не заўсёды верныя і цалкам ашчасліўліваюць таксама і іншых самак. Трускі ж, пэўна, наадварот, адштурхоўваюць кожнага іншага самца, калі яны маюць з некім сталыя адносіны. У дзікага труса тэрытарыяльныя паводзіны выражаюцца ў звычцы адзначаць межы сваёй тэрыторыі вызначанымі пахавымі маркерамі. Трус датыкае рэчы падбародкам, каб іх адзначыць, або адзначае брулямі. Сюды адносяцца і агрэсіўныя паводзіны, як капанне, кружэнне вакол чужынца ды бойкі. Дзікія самцы схільныя да таго, каб выкарысоўваць вялікія раёны, у той час як самкі канцэнтруюцца больш на гняздзе. |



